Қирғизистон ўз тарихида илк бор миллий валютаси – сомни мустақил равишда чоп эта бошлади. Бу ҳақда мамлакат раҳбари Садир Жапаров Facebook’даги саҳифасида эълон қилди.

«Аввал биз миллий валютамизни чоп этиш учун хорижий давлатларга буюртма беришга мажбур эдик ва бунинг учун маблағ тўлардик. Энди ҳаммаси ўзгарди: биз шундай даражага етдикки, энди ўзимиз бошқа давлатлар учун ҳам буюртма асосида валюта чоп эта оламиз», - дея ёзди Қирғизистон президенти.

Жапаровнинг қўшимча қилишича, Қирғизистон пул ишлаб чиқаришда барча зарур стандарт ва талабларга мувофиқликни тасдиқловчи халқаро сертификатни қўлга киритган. Республикада аллақачон ID-карталар, ҳайдовчилик гувоҳномалари ва бошқа ҳужжатлар ҳам чоп этиляпти.

Маълумот учун, шу пайтгача Қирғизистоннинг миллий валютаси асосан Буюк Британиянинг «De La Rue» ҳамда Франциянинг «Oberthur Fiduciaire» компанияларида чоп этилган. Қирғизистоннинг 1993 йилда муомалага киритилган энг биринчи қоғоз пуллари ҳам айнан Британиянинг «De La Rue» босмахонасида тайёрланган.

Сўм қаерда чоп этилади?

Мустақилликнинг илк йилларида Ўзбекистоннинг ўзида махсус пул чоп этиш ва зарб қилиш қувватлари ҳали тўлақонли шаклланмаганди. Шу сабабли дастлабки миллий валюта чет элда тайёрланган: 1993 йилнинг ноябрида муомалага киритилган ўтиш валютаси — сўм-купонлар Буюк Британиянинг «Harrison & Sons» компаниясида босиб чиқарилган.

1994 йил 1 июлда жорий этилган миллий валюта – сўмнинг илк қоғоз банкноталари (1 сўмдан 100 сўмгача бўлган номиналдаги пуллар) Германиянинг «Giesecke & Devrient» компанияси томонидан тайёрланган. Ҳозир бу ерда ЕИ валютаси — евро ҳам чоп этилади. 1994 йилдаги дастлабки металл тангалар эса Россиянинг Санкт-Петербург шаҳрида зарб этилган.

Тошкентдаги «Давлат белгиси» корхонаси 1993 йилда ишга туширилган. 1994 йилдан бошлаб айнан шу фабрикада Британиянинг «Harrison & Sons» компаниясидан келтирилган ускуналар ёрдамида қисман маҳаллий ишлаб чиқариш йўлга қўйилади. Қоғоз пулларни тўлиқ ҳажмда, мустақил равишда фақат Ўзбекистонда чоп этиш амалиёти 1997 йилда муомалага киритилган 200 сўмлик банкнотадан бошланади. Ўша даврдан эътиборан барча қоғоз пуллар ва тангалар фақат Тошкентда тайёрланади. Айни пайтда бу ерда бошқа мамлакатлар миллий валютаси ҳам босиб чиқарилади.