Бу замонавий одам эмас, балки неандертал эди. Энг қизиғи, ўша пайтдаёқ кимдир бу тишни даволашга уриниб кўрган. Бунда гиёҳлардан ёки оғизни чайишдан фойдаланишмаган. Тўғридан-тўғри тош асбоб билан тишнинг ичига киришган.

Сибирдаги Чагирская ғоридан топилган озиқ тишни синчиклаб ўрганган тадқиқотчилар айнан шундай хулосага келишди.

Тишда чуқур бўшлиқ борлиги аниқланди. Бу шунчаки дарз кетиш, оддий ейилиш ёки тасодифий шикастланиш эмасди. Деворларидаги излар ўткир тош асбобни айлантириш натижасида пайдо бўлган изларга жуда ўхшарди. Оддийроқ айтганда, оғриётган жойни худди ҳозиргидек бурғилашга ҳаракат қилишган. Лекин энг ҳайратланарли жиҳат бошқа нарсада. Шу тишнинг ўзида мунтазам равишда тиш кавлагич ишлатилганидан қолган чуқур излар ҳам топилган. Яъни, оғриқ бир кунда пайдо бўлиб қолмаган. У билан маълум вақт яшашга мажбур бўлишган. Тишни кавлаб, халақит бераётган нарсани олиб ташлашга ва азобни сал бўлса-да енгиллатишга уринишган.

Кейин эса бу ҳам фойда бермай қўйган чоғи, кимдир каттароқ таваккалга қўл урган ва тишга асбоб билан иўлов берган. Олимларнинг фикрича, бу кариес туфайли чириган жойга етиб бориш ва азобни камайтириш учун қилинган ҳаракат бўлиши мумкин.

Албатта, неандерталларда ҳозиргидек стоматология бўлмаган. Аммо бу кашфиёт жуда муҳим нарсани исботлайди: улар оғриққа шунчаки чидаб ўтиришмаган, унинг сабабини тушунишга ва йўқотишга ҳаракат қилишган.

Бу биз ўрганиб қолган ваҳший ва қўпол мавжудот образини бутунлай ўзгартиради. Қаршимизда тиш оғриғидан азоб чеккан, нажот излаган ва балки яқинларидан ёрдам олган оддий тирик жон гавдаланади.

Баъзан тиббиёт тарихи катта билимлардан эмас, шунчаки кучли оғриқ ва нимадир қилиш керак деган уринишдан бошланади.