1 ноябрдан Ўзбекистонда бир қатор янги қоида ва ўзгаришлар кучга кириши режалаштирилган. Улар коммунал хизматлар, тадбиркорлик, шаҳарсозлик, транспорт ва хорижга сафар қилиш тартибларига тааллуқли. Қуйида асосий ўзгаришлар билан танишамиз.

Иситиш нархи ошиши мумкин

1 ноябрдан Тошкентда иситиш ва иссиқ сув тарифларини ошириш таклиф этилган. Тегишли лойиҳага кўра, хизматлар нархи тахминан 30 фоизга кўтарилиши мумкин.

Таклиф этилаётган тарифларга мувофиқ, иситишнинг бир квадрат метр учун бир кунлик нархи ҚҚС билан 314 сўмни ташкил этади. Ҳозирги тариф 241,4 сўм.

Иссиқ сувнинг ҳисоблагич мавжуд бўлгандаги нархи бир куб метр учун 8 928,7 сўмдан 11 607 сўмга ошиши мумкин. Ҳисоблагич бўлмаган хонадонларда бир киши учун ойлик тўлов 34 868,9 сўмдан 45 330 сўмга кўтарилиши таклиф этилган. Ётоқхоналарда яшовчилар учун иссиқ сувнинг бир киши учун ойлик тарифи 33 720 сўм этиб белгиланиши режалаштирилган.

Шунингдек, иссиқлик энергиясининг бир гигакалорияси учун тарифни 206 636 сўмгача ошириш таклиф қилинган. Бу қарийб 48 фоизлик ўсишни англатади.

Лойиҳа жамоатчилик муҳокамаси 28 октябрга қадар давом этади.

Газ ва электр энергияси учун янги қоидалар

1 ноябрдан электр энергияси ва табиий газни автоматлаштирилган ҳисобга олиш тизимларига уланган корхоналар учун ойлик олдиндан тўлов миқдори 15 фоизга туширилади. Бу имтиёз ҳисоблагичлари масофадан туриб узиш ва қайта улаш имкониятига эга бўлган истеъмолчиларга татбиқ этилади.

Бироқ сўнгги икки ойда тўлов интизоми паст бўлган тадбиркорлар ушбу имтиёздан фойдалана олмайди.

Автоматлаштирилган ҳисобга олиш тизимидан фойдаланувчи корхоналар учун ҳудудий таъминот ташкилотларига ресурслар истеъмоли бўйича ёзма ҳисобот тақдим этиш мажбурияти ҳам бекор қилинади. Электр энергияси ва газ етказиб бериш шартномалари электрон шаклга ўтказилади.

Суюлтирилган газ етказиб бериш тартиби ҳам ўзгаради. 1 ноябрдан аҳолига суюлтирилган газни харид қилиш ва етказиб бериш алоҳида биржа платформаси орқали ташкил этилади.

«Ҳудудгазтаъминот» маълумотларига кўра, 2026 йил январь–сентябрь ойларида аҳолига 398 минг тоннадан ортиқ суюлтирилган газ етказиб берилган. 2026–2027 йиллар куз-қиш мавсуми учун эса қўшимча 325,7 минг тонна газ етказиб бериш режалаштирилган.

Шаҳарсозлик ҳужжатлари рақамлаштирилади

1 ноябрдан Ўзбекистонда шаҳарсозлик ҳужжатлари билан ишлаш тартиби ўзгаради. Урбанизация ва уй-жой бозорини барқарор ривожлантириш миллий қўмитаси мастер-режаларнинг ягона электрон реестрини юритишни бошлайди. Тегишли ҳужжатлар расман рўйхатдан ўтказилганидан кейингина улар асосида лойиҳаларни амалга ошириш мумкин бўлади.

Бош режа тасдиқланганидан кейин уч ой ичида ҳудудни уч йилдан беш йилгача бўлган даврда ривожлантириш дастури ишлаб чиқилиши керак. Унда молиялаштириш манбалари ва чора-тадбирларни амалга ошириш муддатлари кўрсатилади.

Маҳаллий Кенгашлар ушбу дастурларнинг бажарилишини назорат қилади. Уларнинг амалга оширилиши ҳақидаги маълумотлар оммавий ахборот воситаларида эълон қилиниши шарт.

Бош режаси мавжуд бўлмаган ёки амалдаги бош режаси тасдиқланганига ўн йилдан ошган шаҳарлар учун янги бош режалар давлат бюджети ҳисобидан ишлаб чиқилади.

Реклама қўнғироқлари ва хабарларига чеклов киритилади

1 ноябрдан Ўзбекистонда мобил реклама қоидалари ўзгаради. Компаниялар ва жисмоний шахслар рекламавий SMS-хабарлар юборишдан олдин қабул қилувчиларнинг розилигини олиши керак бўлади. Бундай хизматларни кўрсатувчи операторлар эса ахборот тизимларини шахсга доир маълумотлар базаларининг давлат реестрида рўйхатдан ўтказиши шарт.

Шунингдек, соат 18:00 дан 09:00 гача рекламавий қўнғироқлар ва хабарлар юбориш тақиқланади. Абонентлар мобил алоқа операторларидан рекламавий SMS-хабарлар ва қўнғироқларни тўлиқ ёки қисман блоклашни сўраши мумкин.

Пенсионерлар поезд чипталарини 20 фоиз чегирма билан олади

1 ноябрдан 30 ноябрга қадар ёшга доир пенсия олувчи Ўзбекистон фуқаролари мамлакат ичида қатновчи поездларга чипталарни 20 фоиз чегирма билан харид қилиши мумкин.

Имтиёз 55 ёшдан ошган аёллар ва 60 ёшдан ошган эркакларга тааллуқли.

Чегирма чиптанинг тариф қисмига қўлланади, «Афросиёб» тезюрар поездлари бундан мустасно. Чипталарни темир йўл кассалари ёки интернет орқали харид қилиш мумкин.

Ушбу акция йилига икки марта — октябрь ойида, Кексалар ҳафталиги доирасида ва ноябрь ойида, кексалар туризми ойлиги муносабати билан ўтказилади.

Логистика соҳасига янги имтиёзлар берилади

1 ноябрдан курьерлик хизматлари орқали етказиладиган халқаро почта жўнатмаларини божхона расмийлаштирувидан ўтказиш йиғими 20 фоизга камайтирилади. Шунингдек, логистика марказлари ва транспорт воситалари ишлаб чиқарувчилар учун ускуналар ҳамда бутловчи қисмларни олиб киришда имтиёзлар белгиланади.

Белгиланган шартларга риоя қилган тақдирда, Ўзбекистонда ишлаб чиқарилмайдиган айрим турдаги ускуналар ва эҳтиёт қисмларни логистика марказлари 2029 йил 1 августга қадар божхона божи ва мажбурий сертификатлашдан озод этилган ҳолда олиб кириши мумкин.

M-2, M-3 ва N тоифаларидаги транспорт воситаларини ишлаб чиқарувчилар учун шунга ўхшаш имтиёзлар 2027 йил охиригача амал қилади.

Бундан ташқари, 2030 йил охирига қадар логистика марказлари Транспорт вазирлигининг E-logistika рақамли платформасига уланиши керак.

Хорижга сафар қилиш қоидалари ўзгаради

Ноябрь ойидан Ўзбекистон фуқароларининг Миср ва Қозоғистонга сафар қилиш шартларида ўзгаришлар бўлиши кутилмоқда. Мисрга кириш талаблари айрим тоифадаги сайёҳлар учун қатъийлаштирилади, Қозоғистон эса электрон рухсатнома тизимини жорий этишни бошлайди.

Мисрга сафар қилиш

1 ноябрдан Ўзбекистон фуқаролари Мисрга бориш учун ушбу мамлакатнинг дипломатик ваколатхоналари орқали олдиндан виза расмийлаштириши талаб этилади. Шунингдек, туристик сафарлар фақат аккредитациядан ўтган туроператорлар орқали ташкил қилиниши керак.

40 ёшга тўлмаган фуқаролар Мисрга фақат яқин қариндошлари — ота-онаси, турмуш ўртоғи ёки фарзандлари ҳамроҳлигида кириши мумкин. Бунда оилада камида 5 минг АҚШ доллари нақд пул бўлиши талаб этилади. 40 ёшдан ошган мустақил сайёҳлар эса камида 3 минг долларга эга бўлиши керак.

Чегара назоратидан ўтишда меҳмонхона брон қилинганини тасдиқловчи ҳужжат, мобил алоқа маълумотлари ва талаб этилган маблағ мавжудлигини тасдиқловчи ҳужжатлар тақдим этилиши лозим. Мамлакатда бўлиш даврида туристик виза турини ўзгартириш тақиқланади.

Талаб этилган ҳужжатларни тўлиқ тақдим этмаган йўловчиларнинг Мисрга киришига рухсат берилмайди. Бундай ҳолатда улар келган авиакомпания ҳисобидан депортация қилинади.

Қозоғистонга сафар қилиш

Қозоғистон ноябрь ойидан мамлакатга кириш учун электрон рухсатнома тизимини жорий этишни бошлайди. Дастлаб тизим Ақтау аэропортида ва айрим автомобиль ўтказиш пунктларида ишлайди.

2027 йил 1 июлдан электрон рухсатнома олиш мажбурий бўлади. Рақамли платформа орқали ариза сафардан камида 72 соат олдин юборилиши керак.

Бу талаб Қозоғистон билан визасиз режим тўғрисидаги келишувларга эга мамлакатлар фуқароларига, жумладан, Евроосиё иқтисодий иттифоқи давлатлари фуқароларига ҳам тааллуқли бўлади.

Бироқ айрим тоифадаги шахслар учун истиснолар белгиланган. Жумладан, визасиз давлатларнинг 16 ёшга тўлмаган ва 65 ёшдан ошган фуқаролари, халқаро юк автомобиллари ва автобуслари ҳайдовчилари, ҳаво ва сув кемалари экипажлари аъзолари, поезд бригадалари, шунингдек, айрим дипломатлар ва расмий делегациялар электрон рухсатнома олишдан озод этилади. Бошқа айрим тоифалар учун ҳам истиснолар назарда тутилган.

Эслатма: айрим ўзгаришлар, хусусан, Тошкентда иситиш ва иссиқ сув тарифларининг ошиши, тақдим этилган маълумотга кўра, ҳали муҳокама лойиҳаси ҳисобланади. Шу боис уларни 1 ноябрдан кучга кирадиган қатъий қарор сифатида қабул қилишдан олдин тегишли расмий ҳужжатларни текшириш лозим. имло хатолари йўқми